TERMINOLOGIA

TERMINOLOGIA

Aby lepiej poznać obligacje, musimy przyswoić sobie podstawową termi­nologię dotyczącą tego rodzaju papierów.

Wartość nominalna

Wartość nominalna stanowi kwotę, która wraca do inwestora po upływie terminu wykupu. Przykładowo, jeżeli podczas emisji kupiliśmy obligację za 1000 dolarów, to znaczy, że nabyliśmy ją po cenie nominal­nej, a w chwili spłaty otrzymamy tę samą kwotę z powrotem. Wartość nominalna obligacji wynosi zazwyczaj 1000 dolarów, niemniej jednak zdarzają się wyjątki.

Strata kursowa

Cena obligacji nie zawsze odzwierciedla wartość nominalną. Może się zdarzyć, że obligacje sprzedawane są ze stratą (czyli za mniej niż 1000 dolarów). Na przykład, cena skryptów dłużnych firmy Kodak na nowo­jorskiej giełdzie wynosi obecnie 997,50 dolara.

Zysk kursowy

Niekiedy obligacje sprzedawane są po kursie wyższym od ceny nominal­nej. Przykładowo, kurs obligacji Bell of Pennsylvania (9,625%) kształtuje się obecnie na poziomie 1052,50 dolarów.

Oprocentowanie nominalne

Oprocentowanie nominalne określa wysokość odsetek, jakie emitent zobowiązany jest wypłacać posiadaczowi obligacji. Na przykład, jeżeli wynosi ono 5%, to emitent wypłaca rocznie z każdej obligacji 50 dolarów (5% z 1000 dolarów).

Często zdarza się, że odsetki wypłaca się co pół roku. W tym przypad­ku wspomniany powyżej posiadacz obligacji otrzymałby dwie 25-dolarowe „raty” w 6-miesięcznym odstępie czasu. Niektóre obligacje mają oprocentowanie zmienne lub regulowane; wielkość wypłaconych odsetek oblicza się wówczas na podstawie ustalonego indeksu.

Termin wykupu

Termin wykupu to czas pozostały do momentu, w którym obligacja podlega spłacie, a dotychczasowy jej posiadacz otrzymuje kwotę równą wartości nominalnej lokaty.

Rynkowa stopa procentowa

Jednym z czynników wpływających na ceny obligacji jest poziom stóp procentowych. Załóżmy, że za 1000 dolarów kupiliśmy obligację, której oprocentowanie nominalne wynosi 5% (przy 4-procentowej stopie rynkowej). Rok później rynkowe stopy procentowe wzrastają do 6%. Jaką cenę zaoferuje teraz inwestor za obligację przynoszącą 5% zysku, jeśli z innych lokat można uzyskać 6% dochodu?

Nie zapłaci on oczywiście 1000 dolarów, ponieważ stopa zwrotu będzie wówczas niższa niż stopa rynkowa. Inwestor będzie chciał uzyskać przynajmniej 6% zysku, a zatem dotychczasowy właś­ciciel obligacji, aby jego oferta była konkurencyjna, będzie zmuszony sprzedać obligację ze stratą (czyli za mniej niż 1000 dolarów).

Analogicznie, jeżeli rynkowe stopy procentowe spadną poniżej oprocentowania nominalnego, inwestorzy będą skłonni zapłacić za obligację więcej niż wynosi jej wartość nominalna. Jak zatem widać, ceny obligacji są bardzo wrażliwe na zmiany poziomu rynkowych stóp procentowych, a także inne czynniki.

Klauzula o przedterminowym wykupie obligacji

Wiele obligacji zawiera klauzulę, w myśl której emitent ma prawo do spłaty obligacji po określonej cenie przed ustalonym terminem wykupu.

Zastrzeżenie to wykorzystywane jest wówczas, gdy rynkowe stopy procentowe spadną głęboko poniżej oprocentowania nominalnego obligacji.

Kurs nabywcy

Notowania obligacji zawierają kurs nabywcy i kurs sprzedającego. Ten pierwszy stanowi najwyższą cenę, jaką kupujący skłonni są zapłacić za dany papier wartościowy.

Kurs sprzedającego

Kurs sprzedającego to najniższa cena, po której właściciel obligacji zgodzi się sprzedać posiadany walor.

Rozpiętość kursów

Rozpiętość kursów to różnica między kursami sprzedającego i nabywcy, której część przypada na prowizję dla dealera. Duża rozpiętość kursów wskazuje, że w obrocie znajduje się niewielka ilość danych papierów wartościowych.