JAK KUPIĆ OBLIGACJE PRZEDSIĘBIORSTW

JAK KUPIĆ OBLIGACJE PRZEDSIĘBIORSTW

Obligacje przedsiębiorstw mogą być kupowane i sprzedawane w taki sam sposób, jak zwykłe akcje. Można je nabyć za pośrednictwem firm maklerskich, płacąc gotówką lub zaciągając kredyt. Kupno obligacji na kredyt odbywa się w ten sposób, że kupujący wykorzystuje pożyczone od biura maklerskiego fundusze na zakup obligacji (akcji). Wysokość kwoty, która może zostać pożyczona, zależy od wymogu depozytu (ustalonego przez Rezerwę Federalną), czyli określonej procentowo sumy, jaką inwestor musi wnieść w w gotówce. Reszta może zostać pożyczona.

Zakup obligacji za pożyczone fundusze może być przyczyną kłopotów, jeżeli wzrost wartości obligacji nie będzie wyższy od kosztu kredytu. Z drugiej jednak strony, jeżeli inwestycji dokonano pomyślnie, stopa zysku osiągana przez inwestora jest wyższa, ponieważ zainwestował on mniej pieniędzy.

Przy zakupie obligacji pochodzących z nowej emisji nie płaci się żad­nych prowizji dlatego, że są one regulowane przez emitenta. Zanim jed­nak pieniądze zostaną zainwestowane w obligacje nowej emisji, należy przeanalizować prospekt emisyjny, w celu dokonania oceny ogólnego ryzyka.

Korzystając z bilansu przedsiębiorstwa można określić poziom zadłużenia, a także ilość wcześniej wyemitowanych papierów wartoś­ciowych, które pozostają niewykupione. W razie bankructwa, im więcej istnieje wcześniejszych emisji obligacji, tym niższy jest priorytet naszych roszczeń.

Jeżeli zaś przeanalizujemy rachunek wyników, będziemy mogli odpowiedzieć na pytanie, czy poziom zysków zapewni odpowiednie pokrycie oprocentowania pożyczonego kapitału, a także sfinansowanie wykupu obligacji. Jeżeli występuje obniżenie sprzedaży, chcielibyśmy wiedzieć, jak duże jest pokrycie oprocentowania w tym przed­siębiorstwie, zanim zyski okażą się niewystarczające do obsługi długu.

Jeżeli przedsiębiorstwo sprzedaje aktywa, aby pozyskać fundusze i wskaźnik zadłużenia majątku jest wysoki, należy szczególnie ostrożnie podejmować decyzję co do inwestowania w jego obligacje. Analiza spra­wozdania finansowego jest szczególnie ważna przy rozważaniu zakupu obligacji niskiej jakości, pochodzących z nowej emisji.

Istniejące obligacje przedsiębiorstw są przedmiotem obrotu na rynku pozagiełdowym, a część emisji jest notowana na Nowojorskiej Giełdzie Papierów Wartościowych (New York Stock Exchange – NYSE) i na Giełdzie Amerykańskiej (American Exchange). Obrót notowanymi obligacjami odby­wa się na giełdach w innym miejscu niż obrót akcjami. Obligacje notowane aktywnie na NYSE są przedmiotem transakcji w Bond Room, gdzie uczest­nicy ogłaszają ceny kupna i sprzedaży. Są one akceptowane przez pozo­stałych uczestników lub przedstawia się inne oferty. A zatem kupowanie i sprzedawanie jest dokonywane przez uczestników, a nie przez specjalistów, jak w przypadku akcji. Obrót obligacjami, które są notowane nieaktywnie, jest dokonywany za pomocą systemu komputerowego znajdującego się w Bond Room. Uczestnicy wprowadzają oferty przez terminal komputerowy.

Zaletą kupowania obligacji notowanych jest to, że ich ceny pojawiają się w codziennej prasie, co daje inwestorowi możliwość śledzenia aktual­nych kursów. Obligacje będące przedmiotem obrotu pozagiełdowego nie są notowane, a ich ceny podawane przez dealerów mogą być znacznie zróżnicowane. Dotyczy to przede wszystkim obligacji o niższej jakości, obligacji notowanych nieaktywnie, gdzie rozpiętość pomiędzy ceną oferowaną przez kupującego a ceną sprzedającego może być całkiem duża. Obecnie wywierany jest nacisk na uregulowanie niezdyscyplinowanego obrotu na rynku obligacji śmieciowych, przez ustanowienie systemu no­towań cen dla tych walorów, które były przedmiotem najbardziej akty­wnego obrotu w roku 1993. System ten, zanim zostanie wprowadzony, będzie musiał uzyskać akceptację SEC. Do tego czasu mali inwestorzy będą nadal narażeni na różnego rodzaju nadużycia. Gdy dealerzy zostaną zobligowani do zgłaszania swoich cen, wiele z tych trudności zniknie. A zatem, przy zakupie nie notowanych obligacji inwe­storzy powinni zorientować się w cenach podawanych przez różnych mak­lerów, aby wybrać ofertę najkorzystniejszą.

Zawsze dobrze jest zapytać zarówno o cenę oferowaną przez sprzedającego, jak i cenę kupującego, dla obligacji, których nabyciem jesteśmy zainteresowani, ponieważ rozpiętość pomiędzy tymi cenami mówi wiele o całej emisji.

♦   Duża rozpiętość (4% lub większa) oznacza, że najprawdopodobniej istnieją trudności z upłynnieniem tych obligacji (trudno je szybko odsprzedać), są przedmiotem nieaktywnego obrotu i możliwe, że związane jest z nimi inne ryzyko, jak potencjalny spadek ich pozy­cji w klasyfikacjach.

♦   Mała rozpiętość sugeruje przeciwną ocenę – aktywny obrót i małe ryzyko pojawienia się trudności z odsprzedażą.

Nalicza się wyższe koszty transakcyjne, jeżeli inwestorzy kupują lub sprzedają małą ilość obligacji (mniej niż 10 sztuk).

Dla istniejących emisji obligacji nie wydaje się prospektów, ale przed dokonaniem inwestycji najlepiej zapytać w biurze maklerskim o najnowsze informacje dotyczące danego przedsiębiorstwa.

Inwestorzy, którzy kupują obligacje, płacą czasami więcej niż wynosi cena sprzedającego, ponieważ wliczane są narosłe odsetki generowane przez te obligacje. Obligacje przynoszą odsetki każdego dnia, ale przed­siębiorstwo wypłaca je raz lub dwa razy do roku. Dlatego jeżeli obligacja jest nabywana pomiędzy terminami wypłaty odsetek, kupujący musi wypłacić sprzedającemu narosłe odsetki za ilość dni, w których sprzedający posiadał obligację. Wartość narosłych odsetek jest dodawana do ceny kupna obligacji. Wartość ta jest podana oddzielnie w zaświadczeniu przesyłanym przez firmę maklerską przy sprzedaży czy kupnie obligacji.

O obrocie obligacjami, co do których nie zostały dotrzymane warunki i które nie generują odsetek, mówi się, że jest płaski. Transakcje tymi obligacjami odbywają się bez wliczania narosłych odsetek. W notowa­niach cen obligacji podawanych przez prasę finansową symbol F oz­nacza, że ich obrót jest płaski.

Posiadacze obligacji mogą je sprzedać na rynku wtórnym przed upływem okresu ważności lub przed wcześniejszym terminem wykupu. W przypadku obligacji notowanych inwestorzy mogą uzyskać informacje o cenach czytając prasę finansową. Warto jednak zauważyć, że gazety podają tylko jedną cenę dla każdej serii obligacji, podczas gdy istnieje cena oferowana przez kupującego i cena sprzedającego. Jeżeli inwestor ma trudności z odróżnieniem tych cen, może zapamiętać, że płaci cenę wyższą (cenę sprzedającego), a zbywa obligację po cenie niższej (ofero­wanej przez kupującego). Różnica czy rozpiętość jest sumą zarabianą na obrocie przez dealerów i maklerów.

Jak już wspominaliśmy, obligacje mogą być wykupione przed upływem okresu ważności. W indekturach wielu obligacji zastrzeżone są reguły wykupu z tytułu funduszu rat kapitałowych, które ułatwiają wcześniejszą spłatę walorów. Fundusz rat kapitałowych umożliwia dokonanie wykupu obligacji partiami przed upływem okresu ważności, zamiast spłacenia całej emisji w terminie wykupu.

W przypadku niektórych funduszy rat kapitałowych, w przed­siębiorstwie wybiera się losowo obligacje, które mają być spłacone, a następnie poddaje się je przedterminowemu wykupowi. Jeżeli obliga­cje są wcześniej wykupywane, przestają przynosić odsetki. Tego rodzaju walorów lepiej nie powierzać firmie maklerskiej, chyba że się jest dużym inwestorem ze znacznym rachunkiem i wiadomo, że nasze obligacje mają w tej firmie pierwszeństwo.

W przypadku innych reguł wykupu z tytułu funduszu rat kapi­tałowych przedsiębiorstwo dokonuje płatności na rzecz powiernika, który inwestuje te środki pieniężne, a następnie całą zakumulowaną kwotę przeznaczoną na wykup obligacji po upływie okresu ważności.

Przedsiębiorstwa mogą też odkupić obligacje na rynku, a następnie dokonać ich spłaty. Zdarza się to najczęściej, gdy obrót obligacjami odby­wa się z dyskontem. Inwestorzy mogą nie wiedzieć, że przedsiębiorstwa sprzedają swoje obligacje emitentowi, który dokonuje odkupu.

Przedsiębiorstwo może się zdecydować na wykup obligacji przez ogłoszenie tego posiadaczom, obligacji i złożenie oferty ceny wykupu. W tym przypadku posiadacze nie muszą odsprzedawać obligacji, jeżeli nie wyrażają takiej woli.